De regels
Hoeveel m² mag je vergunningvrij bouwen?
Hoeveel m² mag je zonder vergunning bijbouwen? De landelijke regel, waar mensen zich vaak in vergissen en hoe je het voor je eigen kavel laat uitrekenen.
Laatst gecontroleerd op ·6 min lezen

Hoeveel vierkante meter mag je zonder vergunning bijbouwen? Een vaste maat is er niet. De wet telt alles wat je bij je huis hebt gebouwd bij elkaar op, en zet dat af tegen de grootte van je achtertuin. Een uitbouw, een aanbouw, een schuur, een garage en een overkapping delen dus één budget, tot een absoluut maximum van 150 m².1
Die regel geldt voor vrijwel elk perceel in Nederland. Maar geen perceel is hetzelfde, en daar zit de moeilijkheid. Welk deel van je tuin telt mee? Waar begint je achtertuin bij een hoekwoning? En wat staat er al? Wie het met een rolmaat en een oude plattegrond probeert, rekent zich al snel rijk, of juist arm.
De regel komt uit de landelijke bruidsschat. Je gemeente kan hiervan afwijken in haar omgevingsplan. Kijk dus ook naar de regels van je eigen gemeente.
De landelijke regel: welk deel van je tuin je mag bebouwen
De wet meet je tuin in een eigen rekengebied, het bebouwingsgebied. Hoe groter dat gebied, hoe kleiner het deel dat je mag bebouwen:1
- Tot en met 100 m²: 50 % van het rekengebied.
- Van 100 m² tot en met 300 m²: 50 m² plus 20 % van het deel boven 100 m².
- Boven 300 m²: 90 m² plus 10 % van het deel boven 300 m², tot maximaal 150 m².
De percentages zijn simpel. Het getal dat je erin stopt, is dat niet. Lees wat er in het rekengebied valt en wat niet.
Alles wat er al staat, telt mee
De regel gaat niet over je uitbouw alleen, maar over alle bijbehorende bouwwerken bij je huis samen: gebouwtjes met een dak die bij het huis horen. Staat er al een schuur van 12 m²? Dan blijft er 12 m² minder over voor je aanbouw. Een pergola zonder dak of een terras telt niet mee, een carport met dak wel.
Waar het vaak misgaat
Dit zijn de vergissingen die mensen het vaakst maken als ze het zelf uitrekenen.
- De hele tuin meten. Alleen het achtererfgebied telt mee: het erf vanaf 1 m achter de voorkant van je huis. Je voortuin hoort er niet bij. Lees waar je achtertuin in de wet begint.
- De verkeerde voorkant kiezen. Bij een hoekwoning of een huis aan twee straten is niet meteen duidelijk welke kant de voorkant is. Kies je de verkeerde, dan klopt je hele rekengebied niet. Lees hoe je de voorkant van je huis bepaalt.
- Vergeten wat er al staat. Een oude schuur, een overkapping met dak, de aanbouw van de vorige bewoners: ze gaan allemaal af van wat je nog mag bijbouwen.
- Een eerdere uitbouw verkeerd tellen. De grond onder een eerdere uitbouw hoort bij het rekengebied, de grond onder het oorspronkelijke huis niet. Bij een huis dat al eens is uitgebreid, scheelt dat flink.
- Een tuin op een apart perceel vergeten. Soms ligt je achtertuin op een eigen kadastraal perceel. Die grond hoort bij je erf, maar staat niet altijd op de tekening van je huis.
- Schatten in plaats van meten. Een tuin is zelden een rechthoek. Met een rolmaat langs een schuine erfgrens of een gevel met een knik zit je al snel een paar vierkante meter naast.
Waarom zelf uitrekenen zo lastig is
Om het goed te doen, heb je de precieze erfgrens nodig, de omtrek van je huis zoals het oorspronkelijk is gebouwd, de lijn waar je achtertuin begint en de maten van alles wat er al staat. Die maten heb je meestal niet op de decimeter, en de meetinstrumenten om ze te bepalen ook niet.
123bouwcheck rekent met dezelfde methode als de wet, maar met de gegevens van de overheid zelf: de kadastrale kaart voor je erfgrens, het landelijke gebouwenregister (bag (basisregistratie adressen en gebouwen)) voor je huis en je bijgebouwen, en de topografische kaart (bgt (basisregistratie grootschalige topografie)) voor de straat.435 Je loopt het stap voor stap met ons door: je bevestigt de voorkant van je huis, kijkt na wat er op je erf staat en tekent erbij wat op de kaart ontbreekt. Daarna weet je op de vierkante meter hoeveel je nog mag bijbouwen, en waar.
Hoe groot én hoe hoog: de plancheck in 2D en 3D
Hoeveel ruimte je hebt, is de eerste vraag. Of je plan erin past en hoe hoog het mag worden, zijn de volgende. Vooral de hoogte is een struikelblok: dicht bij je huis gelden andere grenzen dan verder de tuin in, en een schuin dak heeft eigen regels. Lees hoe hoog een uitbouw of schuur mag zijn.
- Ruimtecheck: hoeveel vierkante meter je nog mag bijbouwen, en waar op je kavel.
- Plancheck: je tekent je uitbouw, aanbouw of schuur op de kaart en ziet meteen of de oppervlakte en de plek passen.
- 3D-plancheck: daarbovenop de hoogte en het dak, in 3D naast je eigen huis en dat van je buren.
Wat 123bouwcheck ziet en wat niet
Niet elk bijgebouw staat in het gebouwenregister: kleine of oude schuurtjes ontbreken er soms. Daarom kijk je in de check na wat er op je erf staat, en teken je erbij wat ontbreekt. Is je huis al eens uitgebouwd, dan geef je aan welk deel het oorspronkelijke huis is. Lees welke gegevens de check gebruikt.
Bronnen
Laatst gecontroleerd op . Wetsteksten zijn gelezen in de versie die op die dag gold.
- 1.Omgevingsplan (bruidsschat) · Artikel 22.36, onder a (bijbehorend bouwwerk van rechtswege in overeenstemming)Stb. 2020, 400 (bruidsschat omgevingsplan, in werking 1 januari 2024)
- 2.Besluit bouwwerken leefomgeving · Bijlage I (begrippen: achtererfgebied, bijbehorend bouwwerk, openbaar toegankelijk gebied)Bbl, geldend vanaf 1 januari 2026
- 3.
- 4.
- 5.
- 6.Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) · Vergunningvrije bijbehorende bouwwerkengeraadpleegd op 19 september 2026
Dit artikel is algemene informatie over de regels en geen advies over jouw situatie. Je gemeente kan aanvullende of afwijkende regels hebben. Deze 123bouwcheck is een geautomatiseerde indicatie op basis van beschikbare overheidsgegevens en regelgeving. Het resultaat is geen omgevingsvergunning, juridisch advies of besluit van de gemeente.



